O przyszłości drzew i lasów – podsumowanie konferencji w Poznaniu i Kórniku
14 października 2026 r. zakończyła się III Konferencja Naukowa „Drzewa i lasy w zmieniającym się środowisku”, zorganizowana przez Instytut Dendrologii Polskiej Akademii Nauk oraz Oddział Polskiej Akademii Nauk w Poznaniu. Trzydniowe spotkanie, rozpoczęte 12 października w Pałacu Działyńskich w Poznaniu, zgromadziło naukowców i specjalistów zajmujących się drzewami, ekosystemami leśnymi oraz ich funkcjonowaniem w obliczu zmian środowiskowych.
Inauguracja i międzynarodowe spotkanie naukowców
Konferencję zainaugurowano 12 października w Pałacu Działyńskich w Poznaniu, będącym siedzibą Oddziału PAN w Poznaniu i Biblioteki Kórnickiej. Uroczystego otwarcia dokonał prof. Andrzej M. Jagodziński, dyrektor Instytutu Dendrologii PAN.
Pierwszy dzień obrad wypełniły wykłady zaproszonych naukowców, prezentacje wyników badań oraz dyskusje poświęcone przyszłości drzew i ekosystemów leśnych. Wśród prelegentów znaleźli się badacze z renomowanych ośrodków zagranicznych, m.in. prof. Richard B. Primack z Boston University (online), dr Andrea Brennan reprezentująca The Morton Arboretum i sieć ArbNet, prof. Victoria L. Sork z University of California oraz prof. Rodolfo Picchio z University of Tuscia.
Poruszono zagadnienia dotyczące wykorzystania ogrodów botanicznych w badaniach nad zmianami klimatu, adaptacji drzew do zmieniających się warunków środowiskowych, międzynarodowej współpracy arboretów oraz metod pozyskiwania drewna ograniczających negatywny wpływ prac leśnych na środowisko. W programie znalazły się również wystąpienia przedstawicieli Lasów Państwowych i innych instytucji, poświęcone m.in. zagrożeniom dla ekosystemów leśnych, lasom modelowym oraz ochronie drzew.
Istotnym punktem pierwszego dnia była sesja konkursowa młodych naukowców. Zaprezentowano podczas niej 14 wystąpień dotyczących m.in. odporności drzew na suszę, zmienności genetycznej oraz wpływu zmian klimatycznych na rośliny drzewiaste. Sesja stworzyła przestrzeń do prezentacji najnowszych wyników badań i wymiany doświadczeń między przedstawicielami różnych pokoleń naukowców.
Drugi dzień w Arboretum Kórnickim i Zamku w Kórniku
13 października uczestnicy przenieśli się do Kórnika, gdzie program konferencji połączył tematykę naukową z poznawaniem dziedzictwa przyrodniczego i historycznego regionu.
Jednym z najważniejszych punktów dnia była wizyta w Arboretum Kórnickim, które w 2026 r. obchodzi jubileusz 200-lecia istnienia. Uczestnicy mieli okazję poznać bogactwo kolekcji roślinnych oraz znaczenie arboretum dla badań naukowych, ochrony różnorodności biologicznej i edukacji przyrodniczej. Jubileusz stał się także okazją do podkreślenia roli, jaką ta wyjątkowa placówka od dwóch stuleci odgrywa w rozwoju polskiej dendrologii.
Program obejmował również zwiedzanie zabytkowego Zamku w Kórniku, związanego z historią Biblioteki Kórnickiej. Wizyta pozwoliła uczestnikom poznać nie tylko walory przyrodnicze, ale także bogate dziedzictwo kulturowe tego miejsca.
Finał konferencji – prezentacje i dyskusje naukowe
Ostatni dzień spotkania, 14 października, upłynął pod znakiem intensywnych dyskusji i prezentacji wyników badań podczas równoległych sesji wykładowych oraz sesji plakatowej. Uczestnicy mieli możliwość zapoznania się z rezultatami prowadzonych projektów badawczych, skonfrontowania doświadczeń i przedyskutowania aktualnych wyzwań związanych z funkcjonowaniem drzew i lasów w zmieniającym się środowisku.
Trzydniowe obrady pokazały, jak szerokiego spojrzenia wymaga dziś problematyka ochrony i użytkowania ekosystemów leśnych. Badania nad reakcjami drzew na zmiany klimatu, zagrożeniami dla lasów oraz metodami ograniczania presji człowieka na środowisko mają istotne znaczenie zarówno dla rozwoju nauki, jak i dla podejmowania decyzji dotyczących ochrony przyrody i gospodarki leśnej.
Konferencja stworzyła przestrzeń do współpracy między naukowcami z różnych ośrodków, młodymi badaczami oraz przedstawicielami instytucji zajmujących się lasami i ochroną środowiska. Wymiana wiedzy i doświadczeń podkreśliła znaczenie łączenia badań naukowych z praktyką.
Materiały konferencyjne
Materiały konferencyjne, obejmujące streszczenia wystąpień oraz opracowania przygotowane przez zaproszonych wykładowców, są dostępne w formie elektronicznej na stronie internetowej Instytutu Dendrologii PAN, w zakładce poświęconej III Konferencji Naukowej „Drzewa i lasy w zmieniającym się środowisku”.
Organizatorzy dziękują wszystkim prelegentom, uczestnikom i osobom zaangażowanym w przygotowanie wydarzenia za inspirujące wystąpienia, owocne dyskusje oraz wspólnie spędzony czas. Konferencja stała się okazją do pogłębienia wiedzy i nawiązania kontaktów, które mogą zaowocować dalszą współpracą naukową na rzecz lepszego poznania i ochrony drzew oraz lasów.
Organizatorzy: Instytut Dendrologii Polskiej Akademii Nauk oraz Oddział Polskiej Akademii Nauk w Poznaniu.
Za przygotowanie materiału filmowego dziękujemy Ośrodkowi Leśnemu z Bedonia.
Konferencja została dofinansowana z programu „Otwarta Nauka” Polskiej Akademii Nauk