Koncepcja budowy wszechświata - podsumowanie sesji naukowej "Dwugłos Nauki"

28 listopada 2025 r. w siedzibie Oddziału PAN w Poznaniu odbyła się XXVII edycja cyklu „Dwugłos Nauki” – wydarzenia, które od lat stanowi jedno z najważniejszych interdyscyplinarnych spotkań naukowych organizowanych przez Oddział. Tegoroczna sesja została poświęcona zagadnieniu „Koncepcja budowy wszechświata”, a jej program objął zarówno perspektywy fizyczne i astronomiczne, jak i filozoficzne oraz humanistyczne.

Sesję otworzył prof. Jerzy Kaczorowski, Prezes Oddziału PAN w Poznaniu a prowadzącymi byli: prof. Józef Barnaś oraz prof. Jerzy Brzeziński.

Pierwsza część sesji skupiła się na najnowszych badaniach z zakresu astrofizyki oraz technologii obserwacyjnych.

  • Wyzwania współczesnej kosmologiiprof. dr hab. Tomasz Bulik, czł. koresp. PAN
    W swoim wystąpieniu profesor Bulik przedstawił aktualny stan wiedzy dotyczący struktury i ewolucji wszechświata, omawiając zarówno ugruntowane elementy modelu ΛCDM, jak i jego nierozwiązane zagadki, w tym naturę ciemnej materii czy rozbieżności w pomiarach stałej Hubble’a.

  • Rewolucja w podczerwieni: Kosmiczny Teleskop Jamesa Webbadr hab. Michał J. Michałowski, prof. UAM
    Kolejny wykład zaprezentował spektakularne możliwości Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba (JWST), który umożliwił obserwacje najstarszych galaktyk, procesów formowania gwiazd oraz zjawisk wcześniej niedostępnych dla astronomów. Prelegent omówił najnowsze przełomowe wyniki badań oraz ich wpływ na nasze rozumienie historii wszechświata.

Druga część konferencji przedstawiła refleksję nad miejscem człowieka w kosmosie oraz nad filozoficznymi konsekwencjami współczesnych odkryć astronomicznych.

  • Sztuczna inteligencja a ewolucja Wszechświatks. dr hab. Wojciech Grygiel, prof. UPJPII
    Wykład dotyczył nowatorskiego spojrzenia na sztuczną inteligencję jako kolejny etap w ewolucji informacji, wpisujący się w naturalny proces narastania złożoności struktur we wszechświecie.

  • Astronomia a pytanie o sens życiaprof. dr hab. Wojciech Sady
    W ostatnim wystąpieniu prof. Sady poruszył kwestie egzystencjalne wynikające z obserwacji kosmosu, zwracając uwagę na trudności w formułowaniu pozytywnej odpowiedzi na pytanie o sens życia w świetle współczesnej wiedzy astronomicznej.

Obie sesje zakończyły ożywione dyskusje.

Wszystkie wykłady zostały nagrane, a ich pełne zapisy są dostępne na kanale YouTube Oddziału PAN w Poznaniu, gdzie można je obejrzeć w dowolnym czasie:
– część I – https://youtu.be/Hucgkb_dofQ
– część II – https://youtu.be/5Q-D7SQLKvo